Gulpener zet met steampump grote stap naar fossielvrij bier brouwen

Gulpener heeft een tweede warmtepomp geplaatst waarmee het brouwhuis volledig op groene stroom kan draaien. De nieuwe steampump gebruikt teruggewonnen warmte uit de brouwerij om heet water en stoom voor het brouwproces te produceren. Daarmee zet de Limburgse familiebrouwerij een belangrijke stap richting haar doel om in 2030 de volledige bierproductie fossielvrij te maken.

De nieuwe warmtepomp werd eind september geplaatst bij de brouwerij in Gulpen. Samen met een eerder geïnstalleerde warmtepomp moet de installatie ervoor zorgen dat voor het brouwen in het brouwhuis geen fossiele brandstoffen meer nodig zijn.

De basis voor deze verduurzaming werd al in 2020 gelegd. Toen nam Gulpener een nieuw brouwhuis in gebruik dat volgens de brouwerij 75 procent minder energie verbruikt dan zijn voorganger.

In 2020 schreef Bierista over dit nieuwe brouwhuis: 'Om dit te doen moet je een beetje masochistisch zijn'

Restwarmte gebruiken om bier te brouwen

Bier brouwen vraagt behoorlijk wat warmte. Tijdens andere stappen in het productieproces, waaronder vergisting en lagering, is juist koeling nodig. Gulpener probeert die twee energiestromen nu zoveel mogelijk met elkaar te verbinden.

De restwarmte die tijdens het koelen vrijkomt, wordt door de eerste warmtepomp gebruikt om water tot 90 °C te verwarmen. Vervolgens neemt de nieuwe steampump het over. Deze brengt de temperatuur naar ongeveer 130 °C, waarna het systeem zowel heet water als stoom voor het brouwproces kan leveren.

De restwarmte uit het ene deel van de brouwerij wordt daarmee energie voor een ander deel. Beide warmtepompen draaien op groene stroom.

Samenwerking met Limburgse Servex

Voor de ontwikkeling van het warmtepompsysteem werkt Gulpener samen met Servex Koel- & Vriestechniek uit Limburg. Het bedrijf ontwikkelde voor de brouwerij een installatie waarin koeling, warmteterugwinning en het leveren van warmte op hoge temperatuur worden gecombineerd.

De steampump vormt daarin de laatste schakel voor het brouwhuis. Voor de toegepaste technieken zijn twee subsidies toegekend: SDE++ en OPZuid. Die laatste subsidie wordt verstrekt door de provincie Limburg en de Europese Unie.

Nieuw brouwhuis was al voorbereid op fossielvrij brouwen

De komst van de steampump staat niet op zichzelf. Bij de bouw van het nieuwe brouwhuis in 2020 hield Gulpener al rekening met verdere elektrificatie en energieterugwinning.

Samen met de Belgische brouwhuisfabrikant Meura werd het brouwproces vernieuwd en werden verschillende technieken toegevoegd. Zo kwam er een speciale filtertechniek voor regionale grondstoffen en koos de brouwerij voor een Craft Ecostripper als vervanging van de traditionele kookstap.

Volgens Gulpener daalde daardoor de verdamping tijdens het brouwen van circa 9 naar 1 procent van het brouwsel. Voor de verwarming van het brouwhuis werd bovendien gekozen voor een combinatie van stoom en heet water. Door deze technieken te combineren met energieterugwinning is de piekbelasting van het brouwhuis flink verminderd. Dat maakt het mogelijk om het brouwproces nu met het warmtepompsysteem van de benodigde energie te voorzien.

Gulpener wil in 2030 volledig fossielvrij produceren

Met de nieuwe installatie wordt fossielvrij brouwen in het brouwhuis mogelijk, maar daarmee is het einddoel nog niet bereikt. Gulpener wil in 2030 de volledige brouwerij fossielvrij laten produceren.

Zodra het nieuwe warmtepompsysteem volledig operationeel is, kunnen daarom ook andere warmteprocessen binnen de brouwerij worden aangesloten. Uiteindelijk moet de huidige fossiel gestookte stoomketel volledig overbodig worden.

Daarmee gaat de verduurzaming verder dan alleen het brouwen van bier. Het uiteindelijke doel is om het complete productieproces zonder fossiele brandstoffen te laten functioneren.

Kennis over steampump wordt gedeeld

Gulpener wil de opgedane kennis over de toepassing van warmtepomptechnologie niet voor zichzelf houden. De brouwerij is van plan technieken en ervaringen te delen, zodat ook andere bedrijven de opgedane kennis kunnen gebruiken om hun productieprocessen te verduurzamen.

Dat sluit aan bij de koers die Gulpener al langer vaart. De brouwerij werkt onder meer met granen en hop uit de regio en met lokale boeren en technische partners.

Met de plaatsing van de tweede warmtepomp krijgt ook energie een steeds nadrukkelijkere plek in die aanpak. Eerst moet het brouwhuis zonder fossiele brandstoffen kunnen draaien. Daarna volgt de rest van de brouwerij, met volledig fossielvrije bierproductie in 2030 als einddoel.