Hopoogst 2026: wat betekent dit voor de prijs en kwaliteit?

Het is september en dat betekent topdrukte in de hopvelden. In Duitsland, Tsjechië, België en de Verenigde Staten wordt volop geoogst. Maar ook dichter bij huis verdwijnen deze weken de groene hopbellen van de ranken. Want hoewel Nederland op de wereldkaart van de hopteelt slechts een stipje is, groeit er wel degelijk Nederlandse hop. Van Reijmerstok tot Schijndel en van de Veluwe tot Zieuwent. Tijd om eens wat beter te kijken naar het ‘kruidenbuiltje’ van de bierbrouwer.

Hop is een wonderlijk ingrediënt. Een brouwer heeft er in vergelijking met water en mout maar weinig van nodig, maar die relatief kleine hoeveelheid kan de geur en smaak van een bier volledig veranderen. Hop zorgt voor bitterheid, maar dat is slechts een deel van het verhaal. Afhankelijk van de hopsoort en de manier waarop de brouwer hem gebruikt, kan hop aroma’s geven die doen denken aan bloemen, kruiden, citrusfruit, tropisch fruit, hars of dennennaalden. 

Daarnaast draagt hop bij aan de microbiologische stabiliteit en daarmee aan de houdbaarheid van bier. Het kruidenbuiltje van de brouwer dus. Alleen kan de moderne brouwer kiezen uit honderden verschillende hopvariëteiten.

Het is nu oogsttijd

Wie wil zien waar een deel van de smaak van bier begint, moet in september een hopveld bezoeken. Hopranken klimmen metershoog langs draden omhoog en hangen aan het einde van de zomer vol met groene hopbellen. In die hopbellen zit lupuline, het gele plakkerige poeder waarin onder andere alfazuren en aromatische oliën voorkomen. De alfazuren zijn belangrijk voor de bitterheid van bier; de vluchtige oliën spelen een belangrijke rol in het hoparoma.

Het moment van oogsten luistert nauw. De teler zoekt naar het moment waarop opbrengst, alfazuren en aroma optimaal zijn. Na de pluk wordt het grootste deel van de hop snel gedroogd en vervolgens bijvoorbeeld tot hoppellets verwerkt. Een klein deel krijgt een veel snellere bestemming. Vers geplukte, ongedroogde hop kan rechtstreeks naar een brouwerij om er een fresh hop-bier mee te brouwen. 

Ook Nederland heeft hopvelden

Voor een hopveld hoef je niet per se naar Duitsland of Tsjechië. Ook in Nederland wordt hop geteeld. Op wereldschaal stelt de hoeveelheid weinig voor, maar voor Nederlandse brouwers en bierliefhebbers is de teelt juist interessant vanwege het lokale karakter. Een van de bekendste voorbeelden ligt in Reijmerstok in Zuid-Limburg. Daar teelt Roger Wouters sinds 1997 hop voor Gulpener. 

Wat destijds begon met een proefveld, groeide uit tot een vaste samenwerking. Aan het einde van de zomer wordt de hop geoogst en daarbij krijgt de teler traditioneel hulp van Gulpener en vrijwilligers. Volgens de brouwerij helpen regelmatig zo’n 250 mensen mee. De hopoogst groeide bovendien uit tot het jaarlijkse Gulpener HopFest. Lokaler wordt de verbinding tussen landbouw en bier bijna niet: hop uit de omgeving die zijn weg vindt naar bier uit Gulpen.

Schijndel: hop met een geschiedenis

Het oudste bekende document waarin de Schijndelse hopteelt wordt genoemd, dateert uit 1400. In een pachtcontract werd toen vastgelegd dat ruim tweeduizend hopstaken moesten worden geleverd. Daaruit blijkt dat de hopteelt er toen al serieus werd beoefend. In de twintigste eeuw verdween de commerciële hopteelt uit Schijndel, maar in 2005 werd opnieuw een proefveld aangelegd. Sindsdien heeft hop weer een plek in de streek gekregen. Brouwerij Sint Servattumus gebruikt bijvoorbeeld Schijndelse hop in zijn bieren.

Emst: hopdorp van de Veluwe

Nog verrassender is de geschiedenis van Emst, in de gemeente Epe. Uit historisch onderzoek blijkt dat op de Emsterenk voor 1800 op aanzienlijke schaal hop werd geteeld. Rond 1700 zou naar schatting ongeveer tien hectare van de enk met hopstaken hebben volgestaan. De hop werd geleverd aan brouwerijen in onder meer Epe en Vaassen en waarschijnlijk ook buiten de streek verhandeld. Emst wordt daarom in de lokale geschiedschrijving wel het ‘hopdorp van de Veluwe’ genoemd.

Van een huidige commerciële hopteelt van betekenis in Epe of Emst heb ik echter geen voldoende betrouwbare actuele bron kunnen vinden. De Veluwe hoort dus zeker thuis in het verhaal over de Nederlandse hopgeschiedenis, maar het is te stellig om Epe naast Reijmerstok, Schijndel en Zieuwent als actueel hopteeltgebied te presenteren.

Zieuwent: bier drinken tussen de hop

In Zieuwent in de Achterhoek liggen de hopvelden van Hogenelst, waar onder andere hop voor Nathals Bier vandaan komt. En precies daar wordt dit weekend feestgevierd. Van vrijdag 18 tot en met zondag 20 september 2026 vindt midden tussen de Zieuwentse hopvelden het festival Wild & Vri-j plaats. Met muziek, lokaal eten en Nathals Bier uit de tap.

Duitsland krijgt een flinke tik

Op wereldschaal zijn uiteraard heel andere hoeveelheden in het spel. Duitsland behoort samen met de Verenigde Staten tot de absolute zwaargewichten van de internationale hopteelt. Vooral de Hallertau in Beieren is belangrijk. Alleen daar staat in 2026 ongeveer 14.765 hectare hop. En juist Duitsland krijgt dit jaar een flinke tik.

De officiële Duitse oogstverwachting voor 2026 bedraagt 33.779 ton hop. In 2025 werd nog 43.141 ton geoogst. Dat is een daling van 21,7 procent. In de Hallertau wordt ongeveer 28.750 ton verwacht, tegenover 37.250 ton vorig jaar. De daling bedraagt daar 22,8 procent.

De oorzaken zijn een combinatie van factoren. Het Duitse hopareaal is met 1.101 hectare gekrompen tot 17.861 hectare. Daarnaast hebben extreme hitte en langdurige droogte de planten dit groeiseizoen parten gespeeld. Het gevolg: minder hop per hectare.

Ook de bitterkracht valt tegen

Niet alleen de hoeveelheid is een aandachtspunt. De Bayerische Landesanstalt für Landwirtschaft volgt tijdens de oogst het alfazuurgehalte van belangrijke hoprassen in de Hallertau. Op 15 september meldde het instituut dat de onderzochte rassen wat alfazuurgehalte betreft op het laagste niveau van de afgelopen jaren zitten. Dat is belangrijk voor brouwers.

Alfazuren worden tijdens het koken van het wort omgezet in stoffen die bier zijn bitterheid geven. Heeft een partij hop minder alfazuur, dan kan een brouwer meer hop nodig hebben om dezelfde bitterheid te bereiken. Dat betekent overigens niet dat de hop uit 2026 per definitie van slechte kwaliteit is. Kwaliteit van hop omvat veel meer dan alleen alfazuur: ook aroma, gezondheid van de hopbel, verwerking en opslag zijn belangrijk. Maar voor brouwers die hop gebruiken vanwege zijn bitterkracht is het lage alfaniveau wel degelijk relevant.

Duitsland staat niet alleen

Je zou verwachten dat andere hoplanden het Duitse tekort gemakkelijk kunnen opvangen. Zo eenvoudig ligt het dit jaar niet. Ook Tsjechië, het land van de beroemde Saaz-hop, heeft last gehad van de hete en droge zomer. De oogst begon daar rond 17 augustus. In totaal staat er dit jaar ongeveer 4.784 hectare hop, waarvan bijna 3.940 hectare Saaz.

Juist bij Saaz zijn de eerste resultaten opvallend. Eind augustus meldde BarthHaas dat in het belangrijke teeltgebied rond Žatec historisch lage alfawaarden van rond 1,8 procent werden gemeten. Ook de opbrengsten worden beneden gemiddeld verwacht.

Nog harder getroffen is Slovenië. Daar werd in juni een groot deel van het hopgebied getroffen door zware hagel. Volgens BarthHaas werd ongeveer 900 hectare geraakt, met lokaal zeer zware schade. Voor alle Sloveense hopvariëteiten werd daarom gewaarschuwd voor een mogelijk tekort. Ook voor de overige Europese hoplanden samen wordt een duidelijk kleinere oogst verwacht dan vorig jaar. 2026 is dus niet alleen een moeilijk Duits hopjaar. Een belangrijk deel van de Europese hopsector heeft met tegenvallers te maken.

Geen hopcrisis 

Dat klinkt behoorlijk ernstig. Toch is er een goede reden waarom brouwers voorlopig niet in paniek hoeven te raken. De hopwereld had vóór deze oogst namelijk eerder een probleem met te veel dan met te weinig hop. Volgens het jaarlijkse marktrapport van hophandelaar BarthHaas werd in 2025 wereldwijd ongeveer 109.188 ton hop geoogst. Dat was weliswaar 3,8 procent minder dan een jaar eerder, maar nog altijd meer dan de markt nodig had.

Uitgedrukt in alfazuren was er volgens BarthHaas in 2025 een wereldwijd overschot van ongeveer 1.200 ton. Voor de actuele marktbalans verwacht het bedrijf opnieuw een overschot, van ongeveer 1.000 ton alfazuur. De sector probeert daarom al enkele jaren het aanbod terug te brengen. Alleen al in Duitsland is het areaal in 2026 met bijna zes procent verkleind.

Dat levert een opmerkelijke situatie op: de oogst van 2026 valt in verschillende belangrijke Europese gebieden tegen, maar tegelijkertijd kampt de wereldwijde hopmarkt nog steeds met een structureel overaanbod.

Verenigde Staten als tweede zwaargewicht

Naast Duitsland zijn vooral de Verenigde Staten van groot belang voor de wereldwijde hopvoorziening. De Amerikaanse commerciële hopteelt is sterk geconcentreerd in de Pacific Northwest, met Washington, Oregon en Idaho als belangrijkste staten.  Daar worden veel hopvariëteiten geteeld die bierliefhebbers kennen uit moderne IPA's en andere hop-forward bieren.

Amerikaanse hop kan echter niet simpelweg iedere Duitse, Tsjechische of Sloveense hop vervangen. Een Citra is aromatisch iets heel anders dan een Saaz, Hallertauer Mittelfrüh of Styrian Golding. Dat is precies waarom een wereldwijde voorraad hop niet automatisch betekent dat iedere afzonderlijke hopsoort onbeperkt beschikbaar is. Voor specifieke rassen kan 2026 daarom wel degelijk een lastig jaar worden.

Wordt bier nu duurder?

Voor de bierdrinker is dat natuurlijk de grote vraag. Een forse prijsstijging van bier alleen als gevolg van de hopoogst van 2026 ligt op dit moment niet voor de hand. Daar zijn verschillende redenen voor. De wereldmarkt beschikt nog over voorraden, de hopmarkt was al overvoerd en veel brouwerijen kopen hun hop via contracten die meerdere jaren kunnen beslaan. Bovendien is hop slechts één onderdeel van de totale kostprijs van bier.

Voor bepaalde hopvariëteiten kan de situatie anders zijn. Wanneer een brouwer specifiek een schaars Duits, Tsjechisch of Sloveens ras uit oogstjaar 2026 nodig heeft, kunnen beschikbaarheid en prijs wel degelijk onder druk komen. Ook kan een lager alfazuurgehalte betekenen dat een brouwer meer hop nodig heeft om dezelfde bitterheid te bereiken. Maar de simpele rekensom ‘slechte hopoogst = duurder bier’ gaat niet op.