Donkere wolken en nieuwe kansen voor de bierwereld

Het is een gesprek dat tegenwoordig steeds vaker aan de keukentafel wordt gevoerd en minder aan de toog. Is het gouden tijdperk van het bier voorbij? De signalen die ons de afgelopen tijd bereiken liegen er niet om en geven stof tot nadenken. Van teruglopende verkoopcijfers bij onze oosterburen tot het tragische nieuws rondom Abdij Maria Toevlucht in Zundert, de bierwereld is in 2026 volop in beweging.

Zorgwekkende cijfers bij onze oosterburen en in eigen land

De cijfers die begin dit jaar naar buiten kwamen vanuit Duitsland sloegen in als een bom bij bierliefhebbers. Onze buren lieten het bier vorig jaar massaal staan: de verkoop daalde met maar liefst 6 procent naar een totaal van 7,8 miljard liter. Dit is een historisch dieptepunt sinds de start van de metingen in 1993. Dit niveau ligt zelfs nog onder de moeilijke jaren tijdens de pandemie, wat aangeeft dat er iets structureels aan de hand is in het grootste bierland van Europa.

Ook in eigen land is de stemming inmiddels behoorlijk veranderd. De totale bierverkoop in Nederland daalde afgelopen jaar met 3,4 procent tot 11,2 miljoen hectoliter. Vooral in de supermarkten lieten we het afweten met een daling van 4,3 procent, terwijl de horeca het met een min van 1,1 procent iets minder zwaar had. De opeenstapeling van accijnsverhogingen en de hoge inflatie hebben hun tol geëist; de bierplas krimpt en dat merken we allemaal direct in onze portemonnee.

Het verdrietige einde van een tijdperk in Zundert

Het meest pijnlijke nieuws voor de fijnproever kwam echter niet uit de jaarverslagen, maar uit het Noord-Brabantse Zundert. In mei 2025 bereikte ons het bericht dat Abdij Maria Toevlucht de deuren wil sluiten. Er wonen nog slechts zes monniken in de abdij, wat te weinig is om de gemeenschap in stand te houden. Dit raakt de Nederlandse bierwereld in het hart omdat Zundert een vaste waarde was in het schap van de speciaalzaak.

Voor de bierliefhebber is dit even slikken want Zundert was naast La Trappe een van de slechts twee Nederlandse trappistenbieren. Hoewel er wordt gekeken of brouwerij De Kievit kan blijven draaien, verliezen we waarschijnlijk het officiële logo omdat trappistenbier gebrouwen moet worden onder toezicht van monniken. Het verdwijnen van de Zundert als officiële trappist is een cultuurhistorisch verlies dat ons eraan herinnert hoe kwetsbaar tradities zijn. We moeten ons erfgoed koesteren zolang het kan.

De grote verschuiving van de kroeg naar de woonkamer

De daling in de verkoopcijfers heeft een duidelijke oorzaak en dat is de gestegen prijs. De opeenstapeling van kosten heeft het biertje in de horeca voor velen onbetaalbaar gemaakt, waardoor we vaker kiezen voor de supermarkt of slijterij. We halen de beleving naar de woonkamer en kiezen eieren voor ons geld door thuis te genieten. Consumenten zoeken naar alternatieven die dezelfde kwaliteit bieden voor een betere prijs of meer gemak.

Deze trend van kostenbeheersing en comfort beperkt zich niet alleen tot de bierwereld, maar is ook zichtbaar in andere sectoren zoals de entertainmentindustrie. Waar men vroeger een avondje uit ging naar een fysiek casino, kiezen velen nu voor de vrijheid van online alternatieven waar ze zelf de regie houden. Consumenten lezen zich goed in en zoeken bijvoorbeeld naar een casino zonder CRUKS bij CasinoJager. Op dit soort platforms vinden ze, net als de kritische bierdrinker, de beste opties die niet gebonden zijn aan de strikte beperkingen van het Nederlandse register.

De opvallende winnaars en verliezers in het schap

Hoewel pilsener met een marktaandeel van ruim 78 procent met afstand marktleider blijft, zien we binnen het speciaalbier interessante verschuivingen. De India Pale Ale (IPA) is de absolute winnaar en zag de verkoopcijfers met maar liefst 13,6 procent stijgen. Ook de Tripels blijven favoriet met een groei van 2,7 procent. Het lijkt erop dat de Nederlandse bierliefhebber steeds vaker op zoek is naar uitgesproken en krachtige smaakexplosies.

Tegenover de opkomst van hop staat de neergang van het klassieke witbier. Waar dit jarenlang de zomerhit was, zijn de verkoopcijfers recentelijk met 5,2 procent ingezakt. Brouwers geven vaak het wisselvallige weer de schuld, maar de consument lijkt ook hier kritischer te kiezen voor "less but better".

Waarom we minder maar wel beter gaan drinken

Als we dan thuis op de bank zitten kiezen we steeds vaker voor kwaliteit boven kwantiteit. Ook op het gebied van alcoholvrij bier zien we interessante, maar tegenstrijdige cijfers. Waar dit jarenlang de groeimotor was, daalde de verkoop van 0.0-bier in Nederland vorig jaar onverwacht met 2,7 procent.

In Duitsland is het beeld echter compleet anders. Daar blijven alcoholvrije bieren groeien en staan ze inmiddels op de derde plaats met een marktaandeel van bijna 10 procent. Het lijkt erop dat de Nederlandse markt wellicht verzadigd raakt of dat de consument kritischer wordt op welke alcoholvrije varianten echt de moeite waard zijn.

Een toost op de veranderende biercultuur

De krantenkoppen mogen dan somber zijn, de liefde voor bier is niet verdwenen maar verandert van karakter. Voor ons als Bierista community betekent dit dat we onze lokale brouwers moeten blijven steunen en kritisch moeten blijven proeven. De toekomst van bier vindt vaker thuis plaats, maar zolang wij blijven genieten is het glas nog altijd halfvol.