Hoe zijn de Lentebokken dit jaar?

Presentator Alain Schepers
Duur 4.41

Gulpener Lentebok, Grolsch Lentebok of toch die van Brand, Jopen of Hertog Jan? Welke speciaalbier mag zich de lekkerste Lentebok noemen?

Bierista verzamelde negen goed verkrijgbare lentebokken. De bieren op de proeftafel zijn van de brouwerijen Gulpener, Brand, Alfa, Jopen, Muifel, Grolsch, Texels, Hertog Jan en ’t IJ. Het proefpanel bestaat uit wijnsommelier Jacqueline van Liere, bierliefhebster Nathalie Pot en de Bierista biersommeliers Arvid Bergström en Alain Schepers.

De reclameteksten waarmee de bierconcerns reclame maken bleken tijdens de test vaak misleidend. Fris, fruitig en kruidigheid. Dat zou je toch verwachten bij een Lentebok. Dat bleek in veel gevallen helemaal niet het geval. Muf, natte hond, oud papier en zeepachtig waren termen die bij meerdere bieren over tafel gingen.

Gelukkig werd het proefpanel ook vrolijk bij het proeven van menig bier. Aan tafel bij Cambrinus, de stadsbrouwerij van Zutphen, werden de bieren aan een serieuze test onderworpen. Dat leidde uiteindelijk tot een Top Vijf. Welke bieren daar in staan?

Oorsprong van de Meibok
Waar komt de bierstijl Meibok vandaan? Een simpele vraag waar je een kort en bondig antwoord op zou verwachten. Helaas, dat blijkt niet mogelijk. Er zijn verschillende versies. De één lijkt te zijn geboren na een avond lang bomen over deze vraag met daarbij het nodige geestrijke vocht. Andere versies zijn een stuk plausibeler.

Een mooi verhaal met een laag waarheidsgehalte is het relaas van de god Thor. Hij reed met zijn bokkenwagen langs de hemel en hij smeet met bliksemschichten als hij daar zin in had. Hij was de god die je te vriend wilde houden als je een goede oogst wilde binnenhalen. Daarom werd er in de zaaiperiode en in de oogstperiode een bokbier gedronken.

Veel logischer lijkt het verhaal dat de Meibok het laatste brouwsel is voor de zomer. Je moet dan weten dat vroeger gebrouwen werd in de winterperiode. Vanaf het voorjaar tot september, oktober waren de boeren vooral aan het werk op het land. Ze moesten gewassen verbouwen voor hun eigen levensonderhoud en voor de verkoop. Bovendien was het in de zomer vaak te warm om bier te kunnen brouwen. Koeltechniek was er toen nog niet, waardoor de bieren al zuur waren voordat ze gedronken konden worden.
De Meibok is een wat steviger bier pils. Ook dat past in het plaatje. Immers dit bier moest de hele zomer mee. Een hoger alcoholpercentage zorgde ervoor dat het langer houdbaar was.

Dan rijst de volgende vraag: Wat is nu precies een Meibok? Vraag tien brouwers en je krijgt tien verschillende antwoorden. Zoekend naar een goede definitie kom je uit op de Nederlandse bierverordening. Hierin staat beschreven waaraan een Meibok moet voldoen. Die verordening beschrijft dat de Meibock moet vallen in de zogenaamde S-categorie. Dat betekent dat het stamwortgehalte minimaal 15,5% extractgehalte moet bevatten. Hoe meer extractgehalte – opgeloste suikers – hoe hoger het alcoholpercentage uiteindelijk zal zijn. Categorie S is de aanduiding voor zware bieren.

De Meibok wordt ook wel Lentebok of Voorjaarsbok genoemd. Die alternatieve naamgeving lijkt te zijn ingegeven door de commercie. Een Meibok verkoopt vooral goed in mei. In juni raak je het dan aan de straatstenen niet meer kwijt. Dat is net even anders bij een Lentebok. De bierstijlbenaming Meibok lijkt daarom het meest correct.

De Meibok is weliswaar geen synoniem voor de bierstijl Märzen, maar er is zeker wel een relatie. Een Märzenbier werd in maart gebrouwen. Gedurende de zomer werd het bewaard om in het najaar, tijdens het Oktoberfest, te worden gedronken.

De oorsprong van de Meibok gaat dus vele eeuwen terug. In Nederland hebben we nog niet zo’n lange boktraditie. Dat geldt zowel voor de herfstbok als voor de Meibok. In 1992 introduceerde Grolsch de Meibok in Nederland. Andere brouwers volgden en inmiddels staan de schappen vol met allerlei varianten. Daaronder bieren die met trots Meibok genoemd mogen worden, maar ook bieren die vaak lekker zijn, maar beter geschaard kunnen worden onder een andere bierstijl.

Samenvattend zou je kunnen zeggen dat een Meibok moet vallen in de S-categorie – dat wil zeggen een alcoholpercentage moet hebben van 6,5% of meer. De kleur is donkergeel tot amber (EBC tussen de 14 en 30).
Gezien de meest waarschijnlijk oorsprong is het logisch dat de bieren worden gebrouwen volgens het Reinheitsgebot, dus zonder toevoegingen zoals kruiden. En wil je de Meibok koppelen aan een tijdvak waarin het verkrijgbaar zou moeten zijn, dan is van 21 maart tot 21 juni de meest logische keuze.

Blijf op de hoogte

Meld je aan op de nieuwsbrief voor tips en de nieuwste weetjes.