Proefnotitie: Grolsch herfstbok versus de Grolsch gerijpte herfstbok

Het is herfst en dat betekent bokbier. Bij Grolsch scoren ze al jaren met de zoete herfstbok. In het kader van het 400-jarig bestaan van Grolsch bedachten de brouwers iets nieuws. Vorig jaar gebrouwen bokbier lieten ze een jaar lang onder ideale omstandigheden rijpen op de vliegbasis Twente. Het resultaat – de Grolsch gerijpte herfstbok – is nu in gelimiteerde oplage verkrijgbaar, exclusief bij Jumbo. Bij Bierista waren we benieuwd naar de verschillen.

400-jarig jubileum

De marketing-afdeling beleeft een uitermate druk jaar nu de brouwerij zijn 400-jarig bestaan viert. Tal van acties zagen we afgelopen maanden al langskomen, waaronder een opvallende campagne, waarin alle helden uit de Grolsch-geschiedenis figureerden.

Nieuwsgierig

Op de redactie van Bierista werd vorig week een pakket bezorgd met daarin een sierlijke snijplak met een stevige Italiaanse salami, een pittig stuk kaas, een Grolsch glas en … een flesje gerijpte herfstbok. Het persbericht waarin uitgelegd werd dat het bokbier dat in 2014 werd gebrouwen een jaar lang op fles heeft mogen rijpen op fles maakte nieuwsgierig. Hoe smaakt de gerijpte versie en hoe verhoudt deze zich tot zijn in 2015 gebrouwen verse broertje? Ik neem de proef op de som.

Verschillen in uitstraling

Het ‘gewone’ flesje Grolsch bokbier heeft een roodbruin etiket. Er wordt gerept van een ‘rijke herfstbok’. Het alcoholpercentage is 6,6 en in het bier zijn behalve water, gerstemout, gist en hop toevoegingen gebruikt. Op het etiket staan suiker en kleurstof: karamel. Qua percentage en ingrediënten zijn beide identiek. Het etiket van de gerijpte herfstbok is uitgevoerd in zwart met goud. Dit geeft een wat chiquere uitstraling. Gerijpte herfstbok is prominent te lezen voorop de fles met daaronder ‘Geoogst en gebrouwen 2014’ tussen gouden gerst-aren. Dat bij elkaar opgeteld wekt de indruk dat we met iets bijzonders te maken hebben.

Gerijpte bok is donkerder

Dan pakken we de flesopener en ontdoen beide flessen van hun identieke kroonkurken. Op beide doppen staat ‘rijke herfstbok’. Je zou in lijn met het etiket verwachten dat er ook ‘gerijpte herfstbok’ op de kroonkurk zou staan. Bij het inschenken valt op dat het schuim van de gerijpte herfstbok een stuk donkerder is. De kleur van het heldere bier verschilt niet veel; de gerijpte bok is een ietsie-pietsie donkerder.

Gesloten door de kou

Voor onze vergelijkingstest had ik de flesjes iets te koud weggezet. Dat vermoeden had ik al, maar toen ik mijn neus boven het glas hield, was het bier gesloten. Nauwelijks iets te ruiken, terwijl je van een bok toch karamelachtige tonen mag verwachten. Het bier even laten staan en met de hand iets verder opgewarmd. En ja, dan opent het bier zich en komen de aroma’s naar boven.

Fruitigheid

Bij de herfstbok gebrouwen in 2015 ruik je de zoetheid, de karameltonen zijn overduidelijk. Daaronder ruik je de geuren van vers brood. De geur heeft zeker ook iets fruitigs. De gerijpte bok heeft een minder geurenpalet. De geur heeft zoetheid van karamel, waarbij duidelijk rozijntjes zijn waar te nemen. De fruitigheid is in het rijpingsproces verdwenen. Deze gerijpte bok is echt om deze herfst op te drinken. Nog een jaar opsluiting in een donkere kelder trekt-ie niet.

Zoet

Dan de smaak. Daar draait het toch uiteindelijk om. Het eerste slokje van de gewone herfstbok is vooral zoet. Het geeft een dik, beetje plakkerig mondgevoel. De plakkerige zoetheid vind ik persoonlijk wat minder. Ik hou meer van bokbieren die hun karameltonen uit de mout halen. Maar wie ben ik? Grolsch herfstbok is al jaren de meest gedronken bok van ons land.  Als de ergste zoetheid afneemt proef je een lichte kruidigheid. Die had ik in de geur niet waargenomen, maar is in de smaak en zeker ook in de nasmaak duidelijk aanwezig.

Conclusie

De eerste slok van de gerijpte bok is ook vooral zoet. Ook hier proef je suiker en karamel en ervaar je dat plakkerige mondgevoel. Een bier dat je oplegt zou zich verder moeten ontwikkelen. In geslaagde gevallen proef je dan zoete smaken van rozijnen en aroma’s die doen denken aan port. De Grolsch herfstbok mist de kracht om deze reis te kunnen maken.
Ja, je proeft in de gerijpte versie iets van rozijntjes, maar dit bier moet je nu gauw opdrinken en niet nog langer bewaren. Het is al over zijn hoogtepunt heen en is al flink wat kracht verloren. De gerijpte herfstbok is een leuk experiment en leerzaam bovendien. Als ik moest kiezen zou ik gaan voor de verse bok.

Dit artikel is geschreven door Alain Schepers, biersommelier en auteur. Grolsch heeft het genoemde pakket op de redactie bezorgd maar heeft geen verdere bemoeienis gehad met de inhoud van dit artikel. Grolsch heeft ook niet betaald voor deze publicatie.

 

Blijf op de hoogte

Meld je aan op de nieuwsbrief voor tips en de nieuwste weetjes.