Wat zit er nu weer in mijn bier?

5 december 2017 om 17:00

Een snufje van dit, een scheutje van dat, roeren met verse berkentwijgen en 9 maanden in een vat. Je zou denken dat dit een verhaal gaat worden over het maken van toverdrank. Of over een middeleeuws recept voor een potje kwakzalf. Maar nee, het gaat echt over bier. Én over de meest rare ingrediënten die je daarin tegenwoordig tegen kunt komen. 

Door Joris van Esch

Om goed bier te brouwen heb je maar 4 ingrediënten nodig: water, graan, hop en gist. En als het aan de aanhangers van het Reinheitsgebot ligt, blijft het daar ook bij. Maar in de explosief groeiende wereld van het (speciaal)bier is speciaal niet speciaal genoeg meer. Er wordt volop geëxperimenteerd in de zoektocht naar nieuwe smaken.

Op zich is er niets nieuws onder de zon als het gaat om bijzondere ingrediënten. Voordat vanaf de 12e eeuw de hop zijn intrede deed in brouwzaal, was een streekgebonden kruidenmengsel (‘gruit’) een belangrijk middel om het bier nog enigszins drinkbaar te maken. Vislijm, roggenvellen en ontvelde koeien- en varkenspoten werden gebruikt om het bier helder te krijgen. Van koriander en curacao-schillen in je witbier of tripel kijkt tegenwoordig niemand meer op. En de kerst- en winterbieren die momenteel in de schappen staan zijn meestal flink op smaak gebracht met kaneel, kruidnagel, steranijs of andere kruiden.

Zoveel mogelijkheden

Ook elke soort fruit is intussen wel eens gebruikt in bier. Het begon met krieken en frambozen, later volgden bananen, appels en bosbessen. En inmiddels hebben ook tropische vruchten als mango en meloen hun intrede gedaan. De schijfjes citroen en lime in je Hoegaarden of flesje Corona tel ik niet mee. Dat hoort niet.

Nog een kleine bloemlezing van ingrediënten die ik afgelopen jaar in mijn bier tegenkwam; Trekdrop, lolly’s, marshmallows, zure matten, citroengras, gember, mirre, pepers, komkommer, honing, thee, koffie (inclusief de beruchte civet-koffiebonen), bourbon, rum, vanille, tonkabonen, pecan-noten, maple-syrup, cannabis, oesters, bacon, inktvissen-inkt, kerstboom, fried chicken, baardgist, ……. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Ontwikkeling

Is dit een goede ontwikkeling? Wat mij betreft gaan sommige brouwers zeker te ver in hun pogingen om op te vallen. Ik beschouw dat dan maar als een gimmick, en roep ze in gedachten toe dat ze eerst maar eens een goede pils moeten proberen te brouwen. Anderzijds levert het soms ook prachtige smaken op. Een mooie stout met wat trekdrop kan mij wel bekoren. En uiteraard alleen als de balans in smaken van het bier niet uit het oog is verloren.

Tot slot nog een mooie uitsmijter. Een IJslandse micro-brouwerij maakte een winterse ale (Hvalur 2) waarin op schapenmest gerookte walvistestikels werden gebruikt. Wynkoop Brewing uit de USA gebruikte stierenballen in een oysterstout. En er schijnt een brouwer te zijn die gistcellen van een wel heel bijzondere vrouwelijke herkomst gebruikt. Maar of we dat serieus moeten nemen ….?

Blijf op de hoogte

Meld je aan op de nieuwsbrief voor tips en de nieuwste weetjes.