Toer de Geuze – Een ode aan het bier van spontane gisting

20 mei 2017 om 16:35

Tijdens één van de proefavonden van ons genootschap zij John: “Ik wil naar de Toer de Geuze!”. “Goed idee!” was mijn antwoord, al wist ik eigenlijk niet wat dit was. John zag mijn vragende blik en vertelde: “Bij de Toer de Geuze zijn alle geuzebrouwerijen en stekerijen open en kun je met een bustoer een ronde langs deze brouwerijen maken.” Dat leek mij ook wel wat, zeker omdat de toer maar eens in de twee jaar wordt gehouden.

door Frits Coers

Zo kwam het dat ik pas geleden voor Johns deur stond om hem op te pikken voor een weekendje zuur bier proeven. De rit ging naar Brussel, alwaar John in de beruchte wijk Molenbeek een hotel geboekt bleek te hebben. In Molenbeek waan je je echt in Marokko of een ander islamitisch land, maar dat was dan ook het enige wat afweek van normaal. Het hotel was prima, de mensen aardig, niks aan de hand!

Toer de Geuze
Na een bezoek aan het Brusselse biercafé Moeder Lambic waar we natuurlijk eerst alvast even moesten voorproeven was het niet te laat naar bed, om klaar te zijn voor het echte werk, de Toer de Geuze! Voor de bustour moet je je van tevoren aanmelden en er zijn negen bussen die allen een andere route rijden langs de verschillende brouwerijen. Wij hadden bus 2, die zou stoppen bij het bezoekerscentrum De Lambiek, brouwerij 3 Fonteinen, De Troch en tenslotte bij brouwerij Boon.

Op zaterdagochtend stonden wij keurig op tijd op het Stationsplein van de Brusselse voorstad Halle, waar de bussen gingen vertrekken. De ene na de andere touringcar verscheen en strak om 10:30 vertrokken we op onze eerste Toer de Geuze! In onze bus gonsde het met gespannen verwachtingen, uitgesproken in het Engels, Italiaans, Vlaams en Nederlands, een internationaal gezelschap. Voorin de bus leidde een strabante Belgische dame het programma. Bij iedere stop werd gecontroleerd of iedereen er nog was en werd in drie talen verteld hoe laat we weer bij de bus moesten zijn.

Groeiende belangstelling

De eerste stop was een goede opwarmer, het bezoekerscentrum De Lambiek. Hier is een tentoonstelling te zien van de geschiedenis van de Lambiek en Geuzebier en natuurlijk een video over hoe het spontaan gistende bier wordt gebrouwen en geblend. Het is interessant om te zien dat de huidige Geuze en Lambiekbieren pas in de jaren ’90 zijn geworden wat ze nu zijn. Daarvóór liep het aantal brouwerijen almaar terug en was er nauwelijks nog belangstelling voor deze unieke bieren. Mede door de nog steeds groeiende belangstelling uit de VS voor dit bier doen de huidige brouwerijen het prima.

Bij het bezoekerscentrum konden we gelukkig ook proeven en zo kwam het dat we ’s ochtends om 11.00 uur onze eerste Oude Geuze mochten proeven, heerlijk in het zonnetje op het terras!

Bourgondisch leven

Onze gids stond ons al op te wachten toen we zoals afgesproken stipt om 12.00 uur weer terug waren in de bus. Op naar de eerste brouwerij, 3 Fonteinen. Als er één ding is wat Belgen goed begrijpen is het bourgondisch leven en gezelligheid. Bij aankomst bij de 3 Fonteinen werden we ontvangen met klanken van livemuziek en konden we direct plaatsnemen op een gezellig terras en proeven van al het lekkers dat deze brouwerij te bieden heeft. De verleiding was groot om direct neer te ploffen, maar we wilden eerst de brouwerij zien. “Tussen de houten vaten rondlopen”, zei John.

De locatie waar we nu waren was de splinternieuwe lagerhal van de brouwerij en inderdaad staan hier honderden houten vaten waar diverse jaargangen Lambiek bieren liggen te rijpen. Doordat dit bier na het brouwen gekoeld wordt in open bakken wordt er aan dit bier geen gist toegevoegd en vergist het door wilde gisten die tijdens het koelen in de bieren komen. Na maanden of soms jaren rijpen worden verschillende jaargangen Lambiek bier geblend tot een Geuzebier.

In de rij staan

Van al dat kijken naar vaten bier krijg je dorst, dus na een korte tussenstop in de shop wilden we neerstrijken op het gezellige terras. Wat Belgen te over hebben qua gezelligheid ontbreekt er nog weleens aan organisatie. Voordat we konden proeven moesten we eerst nog een klein kwartier in de rij staan om muntjes en een glas te kopen bij twee dames die heerlijk rustig de ene na de andere proever hielpen en tussendoor ook nog een gezellig praatje hielden. Daarop volgde de tweede rij voor een goed glas bier.

Kwaliteit kost tijd

Kwaliteit kost tijd is het gezegde en op deze heerlijk zonnige lentedag kregen ze ons niet chagrijnig. Dus goedgemutst zetten wij ons met een heerlijk glas 3 Fonteinen Geuzebier en een proefplank met Belgisch brood, kaas en worst op een picknickbank. Dit is het ultieme genieten!

Het eerste bier dat we proefden was de Jonge Lambiek, een jong bier van nog geen jaar oud. In mijn herinnering waren jonge Lambiek bieren erg zuur, maar dit bier was heerlijk! Wel zuur, maar ook fris en natuurlijk bijna geen koolzuur.

Kriekbier

Ik ben totaal geen liefhebber van Kriekbieren (bieren met kersen erin) omdat deze meestal heel erg zoet zijn. De commerciële kriekbieren die je in de supermarkt zijn dat ook, dus toen John aankwam met een robijnrood bier met de naam Hommage moest ik even slikken. Bij het ruiken aan dit bier leek mijn vooroordeel bevestigd, een zoete fruitgeur steeg op uit het glas. Echter bij de eerste slok bleek hoe groot mijn ongelijk was. Het bier smaakte naar een echte Lambiek met de extra smaak van zure kersen. Een klein zoetje, maar vooral zuur en fruit, best lekker! Aan kriekbier worden van oorsprong zure krieken (kersen) toegevoegd en verder geen suiker, voila, een echte goede kriek.

Brouwerij De Troch

Met frisse tegenzin begaven we ons op de afgesproken tijd weer naar de bus voor een rit door het prachtige Pajottenland naar onze volgende bestemming: Brouwerij De Troch.
Als je een bierliefhebber vraagt om een echte ambachtelijke brouwerij te omschrijven, dan hoor je dingen als een oud gebouw, smalle trappetjes, een oud mannetje als brouwer, koperen ketels en overal houten kratjes en oude brouwspullen. Op de koperen ketels na is dit exact de omschrijving van brouwerij De Troch. Een echte authentieke Geuzebrouwerij waarbij volgens ons de hele familie was opgetrommeld om muntjes (bierdopjes) te verkopen, bier te schenken en de rondleiding te verzorgen.

Riemen en tandwielen

In de brouwerij kijk je tussen de dakpannen door naar buiten en de brouwinstallatie wordt nog aangedreven met riemen en tandwielen, prachtig om te zien! Ook hier was het na een tour door de brouwerij weer genoeglijk zitten op de mooie binnenplaats van de brouwerij en te proeven van de prachtige bieren die deze streek zo beroemd maakt onder bierliefhebbers.

Hoge Raad

De Hoge Raad voor Ambachtelijke Lambiekbieren (HORAL) is de overkoepelende organisatie van alle Geuzebrouwerijen en blendt ter ere van iedere Toer de Geuze een zogenaamde Megablend, een bier gemaakt uit bieren van diverse deelnemende brouwerijen. Ook dit bier moest natuurlijk geproefd worden, maar was wat ons betreft niet het beste bier van de dag. De smaak was minder uitgesproken, wat zoetiger dan de echte Geuzes, beetje commercieel bier naar onze smaak.

Brouwerij Boon

En ja, dan komt er een tijd dat je weer in de bus moet naar de laatste brouwerij. De bieren van Boon zijn in Nederland goed verkrijgbaar, dus wij vonden op voorhand De Troch al de meest bijzondere. Ons ongelijk bleek snel toen we het terrein van Boon opliepen. Een fanfare kwam ons tegemoet en in een enorme tent klonk nog meer fanfaremuziek. Er was een heus dorpsfeest aan de gang, compleet met optredens van korpsen op een podium, schutters met oude geweren en een enorm gezellige sfeer!

Het leek wel of de openstelling van de brouwerij slechts bijzaak was, iedereen was gezellig aan het kletsen en drinken. Dit gaf ons de gelegenheid om rustig rond te lopen in de brouwerij en te genieten van de ook hier weer aanwezige enorme houten vaten. Omdat we de bieren van Boon voor het grootste deel al kenden proefden we de meer bijzondere, de Oude Geuze black label en de Oude Geuze Marriage Parfait. Allebei heerlijke volle Geuzebieren die geweldig goed passen bij een heerlijke middag in de zon.

Toer de Geuze

Toer de Geuze

Volle rugzakken

Precies na onze laatste slok Geuze was het tijd om ons voor de laatste maal te melden in de bus voor de terugrit naar Halle. We hebben een prachtige dag gehad, geweldig mooie brouwerijen bezocht en heerlijke bieren geproefd. De Belgische gastvrijheid en het prachtige weer zorgden voor een onvergetelijke dag en onze rugzakken bezorgden ons rugpijn door de hoeveelheid flessen bier (ach, nog eentje dan) die we tijdens deze trip hebben meegenomen voor thuis.

Deze bieren gaan de kelder in – Geuzebier is in principe onbeperkt houdbaar – en komen er de eerste jaren niet meer uit. Dit is het ultieme rijpingsbier en we gaan zien hoe het over vijf, tien of twintig(!) jaar smaakt. De afspraak voor de volgende Toer de Geuze in 2019 staat alweer, dan nemen we een andere bus met een andere route, langs andere prachtige brouwerijen. Proost!

Blijf op de hoogte

Meld je aan op de nieuwsbrief voor tips en de nieuwste weetjes.