Marco Daane brengt Nederlandse biergeschiedenis in kaart

Speciaalbier is booming. De ene uitgave na de andere uitgave verschijnt op de markt. Vaak zijn ze al achterhaald op het moment dat de boeken van de persen rollen, want er gaat geen week voorbij of er wordt een nieuwe brouwerij opgericht en er gaat geen dag voorbij of er is weer een nieuw bier verkrijgbaar.

Om de trend van nu te begrijpen is het goed de geschiedenis van speciaalbier te kennen. De volksdrank is al zo’n 6000 jaar oud. Ons land is al eeuwenlang toonaangevend op biergebied. Steden als Delft, Amersfoort, Leiden, Rotterdam en Haarlem waren echte biersteden met aanzien in eigen land en soms ook daarbuiten. Welke bieren werden er toen gebrouwen en waarom? Wie waren de invloedrijke brouwers en waardoor werden zijn geïnspireerd en beïnvloed. Veel vragen, heel veel vragen, waarvan de antwoorden goed verborgen in talrijke archieven lagen. Niemand die het gewaagd heeft om deze immense uitdaging aan te gaan.

Bier in Nederland

Marco Daane is al vanaf de jaren zeventig bovenmatig geïnteresseerd in bier en de historie. Antwoorden op vragen over de oorsprong, de opkomst en de ondergang van bierstijlen waren nauwelijks te vinden. Het vergde enorme speurtochten om de gewenste gegevens op te duikelen uit vaak vergeelde en verstofte archieven. Dat zette Daane aan het denken. Waarom was er nog geen biografie van de populairste drank van het land.

Het gebrek aan een goed naslagwerk over de historie van bier gaf Daane de moed om proberen die geschiedenis in beeld te brengen. Wat hij toen niet wist dat een haast onbegonnen werk zou zijn om alle informatie bij elkaar te brengen, laat staan daar een leesbare uitgave van te maken.

Vier jaar lang struinde de bierliefhebber langs brouwerijen en gemeente-archieven. Het kosten bakken energie en waanzinnig veel tijd en vooral geduld. Maar nu – na een bierreis van vier jaar – is het boek verkrijgbaar.  Bier in Nederland is een biografie, een overzicht van de geschiedenis van de drank waarmee Nederland aanzien verdiend in Europa en later ook in de rest van de wereld.

Feitelijke geschiedenis

Het boek is een flinke pil geworden. Niet minder dan 448 pagina’s telt het boek. Het brengt onder meer verdwenen biersoorten in kaart en verhaalt over het ontstaan en het verdwijnen van verschillende soorten. De geschiedenis is een zeer feitelijk, haast wetenschappelijk werk geworden. Dat maakt dat je je als lezer niet gauw in het boek zult verliezen. Daar staat tegenover dat de enorme informatiedichtheid met tal van interessante weetjes tegenover.

De uitgave heeft een vriendelijke, zeer verzorgde opmaak, waardoor het prettig leest. Diverse illustraties geven net dat beetje lucht, dat deze ‘wetenschappelijke bierstudie’ aantrekkelijk houdt. En al dat onderzoek dat Daane deed heeft geleid tot een indrukwekkende bronnenlijst.

Over Marco Daane

Marco Daane (1959) schrijft vooral over literatuur. Zijn biografie van de Vlaamse dichter journalist Richard Minne, De vrijheid nog veroveren (2001) en Het spoor van Orwell (2011) stonden op de longlist van de AKO Literatuurprijs. Daane is redacteur van het literair-historisch tijdschrift De Parelduiker. Sinds de jaren zeventig volgt hij de biercultuur op de voet. Dat leidde tot dit grondige onderzoek van de Nederlandse biergeschiedenis.

Bier in Nederland is geschreven door Marco Daane, uitgegeven door Atlas Contact en verkrijgbaar in de betere boekwinkels en bij de online boekverkopers. De prijs is € 24,99.

Vijf vragen aan Marco Daane

De redactie van Bierista was na het lezen van Bier in Nederland onder de indruk van de hoeveelheid interessante informatie over bier. Alain Schepers zocht contact met de auteur en legde hem de volgende vragen voor:

Wat is jouw relatie met bier en de bierwereld?
Eerst die van consument, liefhebber en lid van PINT. In Zeeland, waar ik vandaan kom, waren in de jaren zeventig al de nodige Belgische bieren voorhanden. De ontwikkelingen op dat gebied heb ik vanaf die periode altijd gevolgd, zeker die in Nederland. Later ben ik ook als auteur op het onderwerp bier gedoken, eerst met een geschiedschrijving van de Leidse brouwerij De Posthoorn, en de laatste vier jaar met dit boek.

Waarom heb je het boek Bier in Nederland geschreven?
In de eerste plaats omdat zoiets er nog niet was, terwijl Nederland wel een echte en rijke bierhistorie heeft. Die doet tot de 19e eeuw niet onder voor die van de klassieke bierlanden. In de tweede plaats is de tijd er nu rijp voor, met die uitdijende nieuwe biercultuur en de groeiende belangstelling voor het product. Daarin past volgens mij ook een boek dat de historie die daaraan voorafging beschrijft.

Hoe lang ben je ermee bezig geweest?
Vier jaar. Ik begon eigenlijk met een andere invalshoek – een boek over de evolutie van allerlei biersoorten. Al snel bleef ik letterlijk steken, omdat er over Nederlands historisch bier geen overzichtswerk voorhanden was. Ondertussen vond ik daar steeds meer over. Toen realiseerde ik me dat er een boek over zou moeten komen. Dat wilde ik ook zelf graag lezen!

Wat was de grootste uitdaging?
Ik had letterlijk het gevoel pionierswerk te verrichten. Dingen voor het eerst opzoeken, verzamelen, bijeenbrengen zonder al te veel referenties. Een probleem was ook dat er weinig brouwerijarchieven zijn overgebleven. Enerzijds ben je daar dan relatief snel klaar mee, anderzijds zijn er dus veel ‘harde’ gegevens verdwenen.

Waar ben je het meest trots op?
Dat ik bepaalde facetten een gezicht heb kunnen geven door ze waarschijnlijk voor het eerst apart of vrij volledig te beschrijven. Het Rotterdams bier uit de 17e eeuw bijvoorbeeld en de Haagse pionier van de ondergisting Bernard Perk. Rotterdam is deerlijk vergeten als bierstad, en Perk was zijn tijd vooruit. Er zijn wel meer van dat soort dingen bovengekomen, zoals het brouwen van veld- of oogstbier in Nederland (onze ‘saison’), en ik denk dat die met elkaar ook ons bierverleden een volwaardig, meer afgerond gezicht geven.

 

Marco Daane, auteur van Bier in Nederland

Marco Daane, auteur van Bier in Nederland

Blijf op de hoogte

Meld je aan op de nieuwsbrief voor tips en de nieuwste weetjes.