Ambachtelijk Pilsener, sinds 1627? Yeah right!

Bavaria heeft onlangs het merk ‘Kroon Bier’ onder het stof vandaan gehaald en brengt Kroon Pilsener als een goedkoop, online te bestellen, fustenbier op de markt. Als bewoner van het mooie Oirschot – waar de in 1999 door Bavaria gesloten Kroon Brouwerij onder een andere naam weer uit haar as verrezen is – heb ik hier dubbele gevoelens bij. Maar daarover een andere keer meer. Het gaat mij nu even om de reclameslogan die de marketingjongens gebruiken bij de introductie van het nieuwe Kroon Pilsener.

door Joris van Esch

“Ambachtelijk Pilsener, sinds 1627” en “een door de eeuwen heen verfijnd familierecept”, zo koppen de reclame-uitingen van het vernieuwde Kroon Pilsener. Ja, duh! Een beetje bierliefhebber weet toch wel dat pils als bierstijl echt nog niet zo oud is? Laat ik het nog even kort toelichten (op een historisch-wetenschappelijk onverantwoorde manier).

Louis Pasteur

Bier is al gruwelijk oud, veel ouder dan onze jaartelling. Al tientallen eeuwen lang weet men hoe je met water, graan, en later ook hop, een mooi en voedzaam drankje kan brouwen. Het proces van de vergisting zag men gebeuren, maar echt verklaren kon men het niet. Het brouwproces werd gaandeweg verfijnd door ervaring, nog niet door wetenschap. De verklaring voor het vergistingsproces kwam o.a. van Louis Pasteur, die in het midden van de 19e eeuw de werking van gistcellen (letterlijk, met zijn microscoop) in beeld bracht.

Josef Groll

Er werd in 19e eeuw al ondergistend bier gebrouwen, met name in het Duitse Beieren. Voor deze bieren, bijvoorbeeld Beijersch en Munchener, werd een lagere vergistingstemperatuur gehanteerd, en de gist kwam niet boven drijven, maar zakte naar beneden in de gistkuip. Vandaar de naam ondergistend bier (tegenover bovengistend bier). Maar het was in 1842, dat in het Tsjechische stadje Pilsen een nieuw type bier werd gepresenteerd: Pilsener bier. Gebrouwen door een tijdelijk ingehuurde Duitse brouwer (Josef Groll). In de koele grotten van Pilsen, eventueel met behulp van grote blokken ijs om te koelen, kreeg men dit voor elkaar. Niet lang daarna deden de eerste koelmachines hun intrede in brouwerijen, en kon het ondergistende pils de wereld veroveren.

Paleis voor Volksvlijt

Via Duitsland raakte de bierstijl ook in Nederland bekend. De grote doorbraak was in 1877, toen in Amsterdam in het Paleis voor Volksvlijt (een tentoonstellingsgebouw) Pilsener bier werd geschonken. Heineken, Amstel en enkele andere brouwerijen schakelden snel over op het grootschalig brouwen van pils, en de rest is history.

Eerlijk verhaal

Wanneer brouwerij De Kroon in Oirschot ondergistende bieren ging brouwen, en met name pils, is (nog) niet exact bekend. Het zal waarschijnlijk ergens tussen 1900 en 1930 geweest zijn. Het recept van toen zal niet hetzelfde zijn als het recept van het laatste Kroon Pils dat in december 1999 in Oirschot werd gebrouwen. En zeker niet hetzelfde als het recept dat Bavaria nu gebruikt voor het nieuwe, goedkope Kroon Pilsener. Op zich geen probleem, maar wees daar dan ook gewoon eerlijk over, beste marketing-vrienden.

Blijf op de hoogte

Meld je aan op de nieuwsbrief voor tips en de nieuwste weetjes.