Hertog Jan legt kroonjuweel Grand Prestige op houten vaten

Hertog Jan heeft wat nieuws. De bierbrouwer uit Arcen gaat houtgelagerde bieren op de markt brengen. Het kroonjuweel – de Grand Prestige –  rijpt negen maanden in cognac-, bourbon- en portvaten en wordt volgend voorjaar onder de naam ‘Hertog Jan Vatgerijpt’ op de markt gebracht.

Grand Prestige is een bier dat zich goed leent om op te leggen, net als bijna veel wijnen gebeurt. De smaak wordt rijker met de jaren en krijgt het karakter van een portwijn. Nu wordt het bier ook in vaten bewaard, waarin eerder cognac, port en bourbon te rijpen lag. Hierdoor ontwikkelt de smaak van de Grand Prestige zich op basis van houtaroma’s en krijgt het aroma’s mee van de ‘vorige bewoners’ van het vat. Fijnproevers in Nederland krijgen in februari 2017 voor het eerst de kans om de variaties in rijpingssmaken van de verschillende vaten naast elkaar te proeven.

Goose Island

Het is bijzonder dat op deze schaal bier van hoge kwaliteit op verschillende vaten wordt gerijpt. Meesterbrouwer Gerard van den Broek: “We zijn bij Hertog Jan een avontuur aangegaan, maar natuurlijk niet zonder gedegen voorbereiding. We hebben kennis opgedaan bij onze collega’s van Goose Island in Chicago, die pionier zijn op het gebied van rijpen op vaten. Daarnaast is er een speciaal systeem ontwikkeld om de vaten te vullen zodat we een constante biersmaak kunnen garanderen.”

Rijpingscondities

Het rijpen van bieren wint de afgelopen jaren aan populariteit. Het rijpingsproces is echter geen kwestie van het vullen van de vaten en wachten tot er iets gaat gebeuren. De rijpingscondities zoals temperatuur, zuurstof, licht en vochtigheid moeten nauwgezet worden gevolgd. Hertog Jan heeft hiervoor de expertise van de brouwers van Goose Island benut. De brouwerij in Chicago is pionier op het gebied van het rijpen van bier opvat. Al in 1992 presenteerde Goose Island Bourbon County Stout, een imperial stout die is gerijpt in bourbon vaten.

Bierista_Hertog_Jan_Vatgerijpt_Arcen.003

Kennis en kunde

Meesterbrouwer Gerard: “Wil je gericht toewerken naar een bepaalde kwaliteit dan kan dat, echter daar is kennis en kunde voor nodig. Goose Island heeft inmiddels een zeer complex programma waarin zij jaarlijks op meer dan 20.000 vaten bier laten rijpen. In leer bij de meesters heb ik de kennis opgedaan en deze aangevuld met eigen ideeën zoals het ontwerp van een vulsysteem.”

Innovatief vulsysteem

De brouwers van Hertog Jan is er alles aan gelegen dat het bier aan de kwaliteit- en veiligheidseisen voldoet. Het vullen van houten vaten wordt vaak met de hand of met slangen gedaan. Echter het risico van zuurstofopname is wel groter, waardoor het bier kan oxideren wat ten koste gaat van de smaak en kwaliteit. Om het risico van die zuurstofopname onder controle te houden heeft de brouwerij een eigen volautomatisch vulsysteem ontwikkeld dat met koolzuurgas het zuurstof uit het vat verdrijft. Van dit systeem is er maar één op de wereld.

 Invloeden micro-omgeving

Meesterbrouwer Gerard proeft iedere maand de drie varianten en controleert de status van de rijping, denk aan het zuur-, alcohol en suikergehalte. “Ieder houten vat heeft zijn eigen specifieke micro-omgeving en een eigen historie. De verschillende jaargangen van de bourbon, cognac en port zorgen voor verschillende aroma’s en daarmee een eigen smaakpotentie,” vertelt Gerard. Maar het brengt ook risico’s met zich mee. “Een schimmel of bacterie kan een infectie veroorzaken waardoor het bier niet aan de eisen voldoet.”

Smaakpotentie van een klasse wijn

Het bier heeft inmiddels drie maanden kunnen rijpen. Meesterbrouwer Gerard vertelt dat de smaakontwikkeling goed verloopt. “De cognac, whisky en port zorgen al voor een palet aan verschillende aroma’s en smaken. Het hout geeft in het bier smaaktonen van bijvoorbeeld karamel, vanille en kokosnoot. Als het bier zich zo blijft ontwikkelen heeft het aan tafel net zoveel smaakpotentie als een klassewijn of een zacht digestief.”

Lees ook: Smaakexpeditie langs houten vaten

Hertog Jan Vatgerijpt

Gerard van den Broek straalt voor zijn met Grand Prestige gevulde vaten

Bierista_Hertog_Jan_Vatgerijpt_Arcen.004 Bierista_Hertog_Jan_Vatgerijpt_Arcen.003 Bierista_Hertog_Jan_Vatgerijpt_Arcen.002
Blijf op de hoogte

Meld je aan op de nieuwsbrief voor tips en de nieuwste weetjes.